Rozwój i morfologia kliniczna prawidłowego serca…

Rozwój i morfologia kliniczna prawidłowego serca...Tekst opublikowany za zgodą wydawnictwa Elsevier Urban & Partner – wydawcy dwumiesięcznika Pediatria Polska.

Rozwój i morfologia kliniczna prawidłowego serca płodu i dziecka. Sekwencyjna analiza segmentalna serca z wadą wrodzoną.

 

Autorzy: Cezary Sebastian Niszczota, Adam Koleśnik – Zakład Anatomii Prawidłowej i Klinicznej, Centrum Biostruktury Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego, Rozwój i morfologia kliniczna prawidłowego serca… ,  , Rozwój, morfologia kliniczna prawidłowego serca… ,

Streszczenie   , Rozwój, morfologia kliniczna prawidłowego serca…  ,

Embriogeneza układu sercowo-naczyniowego jest procesem skomplikowanym i wieloetapowym. Wciąż nowe i coraz bardziej szczegółowe teorie odnoszące się do niego pozwalają na zrozumienie mechanizmów powstawania często złożonej anatomii wad wrodzonych. Początkowo niezróżnicowane populacje komórek pól sercowych, pierwszego i drugiego, oraz grzebieni nerwowych doprowadzają do powstania pierwotnej cewy sercowej, która w wyniku zapętlania przyjmuje postać ostatecznie uformowanego serca. Aktualny stan wiedzy na temat wpływu zapętlania, tworzenia przegrody serca, rozwoju wielkich naczyń, tętnic wieńcowych i wielu innych procesów na morfologię ich malformacji nie jest wystarczający, aby im zapobiegać. Istnieje jednak możliwość prawidłowej interpretacji postaci wady serca w badaniach obrazowych oraz jej obrazu klinicznego, co determinuje przyjęcie odpowiedniej strategii leczenia. Najpowszechniej stosowanym nie tylko w Europie, ale na całym świecie systemem oceny i opisania zaobserwowanych nieprawidłowości jest metoda zwana sekwencyjną analizą segmentalną. Pozwala ona na dokładną interpretację obrazu wady z uwzględnieniem wszystkich możliwych kombinacji powstałych zaburzeń, a co najważniejsze, przy zastosowaniu prawidłowej nomenklatury daje możliwość sformułowania pełnego opisu serca, zrozumiałego dla wszystkich zainteresowanych.

Ryc. 2. Pierwotna cewa sercowa i proces zapętlania; droga odpływu – outflow tract, prawa komora – right ventricle, lewa komora – left ventricle, kanał przedsionkowo-komorowy – atrioventricular canal, pierwotny przedsionek – primary atrium, droga napływu – inflow tract

Ryc. 3. Lewa żyła główna górna dodatkowa (LSVC) uchodząca do zatoki wieńcowej; A – lewa żyła główna górna położona w śródpiersiu górnym na lewo od pnia płucnego (PT), B – wnętrze prawego przedsionka, widoczne znacznie poszerzone ujście zatoki wieńcowej (CS); Prawidłowe relacje spływów żylnych do prawego przedsionka – patrz Ryc. 9A. AAo – aorta wstępująca, AoA – łuk aorty, LAA – uszko lewe, IVC – żyła główna dolna, SVC – żyła główna górna, FO – otwór owalny, septal leaflet of TV – płatek przegrodowy zastawki trójdzielnej

Ryc. 4. Rozwój przegrody międzyprzedsionkowej i podział kanału przedsionkowo-komorowego; przegroda pierwotna – septum primum, kolec przedsionkowy – vestibular spine, dolna poduszeczka wsierdziowa – inferior endocardial cushion, boczne poduszeczki wsierdziowe – lateral endocardial cushions, przegroda wtórna – septum secundum

Ryc. 5. A – prawa komora serca zarodka 8-tygodniowego; początkowe stadium rozwoju aparatu zastawkowego zastawki trójdzielnej (TV), brak widocznych płatków zastawki oraz mięśni brodawkowatych; B – prawa komora serca płodu 22-tygodniowego z zespołem Ebsteina; strzałki wskazują na różnicę poziomów między pierścieniem zastawki a miejscem odsznurowania jej płatków; PO – ujście pnia płucnego

Ryc. 6. Pierwotny otwór międzykomorowy (PIVF) widoczny od strony lewej komory zarodka 6-tygodniowego. Wyraźnie gąbczasta struktura mięśnia sercowego charakterystyczna dla tego okresu rozwoju

 

 

Ryc. 7. Schemat rozwoju tętnic łuków gardłowych (opis w tekście); aorta grzbietowa – dorsal aorta, worek aortalny – aortic sac, dystalna część stożka – distal outflow tract, trzeci, czwarty, szósty łuk aortalny – 3rd, 4th, 6thaortic arch

 

Ryc. 8. Morfologicznie prawy przedsionek: A – płód 15-tygodniowy; prawa zastawka zatoki żylnej (RSVV) przyczepiająca się w rejonie grzebienia granicznego (crista terminalis) – struktury oddzielającej część przedsionka prawego powstałą z zatoki żylnej od tej wywodzącej się z pierwotnego przedsionka; B – płód 22-tygodniowy; częściowy podział prawej zastawki zatoki żylnej na zastawki Eustachiusza i Tebezjusza; w przedsionku zastawki trójdzielnej zaznaczona obszar trójkąta Kocha, w którego wierzchołku znajduje się węzeł przedsionkowo-komorowy; pectinate muscles – mięśnie grzebieniaste, LSVV – lewa zastawka zatoki żylnej, FO – otwór owalny, FO valve – zastawka otworu owalnego, Todaro’s tendon – ścięgno Todara, SVC – żyła główna górna, IVC – żyła główna dolna, CS – zatoka wieńcowa

Ryc. 9. Porównanie morfologii przedsionków; A – Przedsionek morfologicznie prawy; B – przedsionek morfologicznie lewy (opis w tekście); crista terminalis – grzebień graniczny, pectinate muscles – mięśnie grzebieniaste, FO valve – zastawka otworu owalnego, CS – zatoka wieńcowa, septal leaflet of TV – płatek przegrodowy zastawki trójdzielnej

Ryc. 10. Porównanie morfologii komór; A – komora morfologicznie lewa; charakterystyczna dla tej samy gładka droga odpływu (OT) i ciągłość mitralno-aortalna; B – morfologicznie prawa komora; obfite beleczkowanie w koniuszku i oddzielenie drogi napływu i odpływu przez grzebień nadkomorowy (supraventricular crest); AoV – zastawka aortalna, anterior leaflet of MV – przedni płatek zastawki mitralnej, septomarginal trabecula (cut) – przecięta beleczka przegrodowo-brzeżna (znana w literaturze anglosaskiej również jako moderator band), APM – przedni mięsień brodawkowaty, PV – zastawka pnia płucnego

Ryc. 11. Morfologicznie prawa komora na przekroju poprzecznym; anterior papillary muscle – mięsień brodawkowaty przedni, supraventricular crest – grzebień nadkomorowy, SVC – żyła główna górna, AAo – aorta wstępująca, PT – pień płucny, RA – prawy przedsionek

 

 

 

 

 

Ryc. 12. A – uszko prawe, o szerokiej podstawie i trójkątnym kształcie; B – uszko lewe, wydłużone, o wąskiej podstawie z charakterystycznymi palczastymi wrębami na dolnym brzegu

Ryc. 13. Przekrój poprzeczny śródpiersia 24-tygodniowego płodu na wysokości podziału pnia płucnego na dwie tętnice płucne; strzałki z podwójnymi grotami wskazują na różnicę szerokości wejść do uszek; ponadto widoczna różnica ich kształtu i cechy morfologiczne wnętrza przedsionków; smooth wall of LA – gładka ściana wewnętrzna lewego przedsionka, pectinate muscles – mięśnie grzebieniaste, RA – prawy przedsionek, SVC – żyła główna górna, AAo – aorta wstępująca, PV – zastawka pnia płucnego

Dostęp do całego tekstu jest możliwy przez link do platformy: ScienceDirect® wydownictwa Elsevier Urban&Partner

Warto również zobaczyć:                                                                                  Morfologia kliniczna przegrody serca i jej wad rozwojowych                                     Morfologia kliniczna wad spływów żył płucnych i systemowych

, Rozwój, morfologia kliniczna prawidłowego serca…   ,  Rozwój i morfologia kliniczna prawidłowego serca… , Rozwój i morfologia kliniczna prawidłowego serca… ,

 

Zapisz się na newslettera-otrzymasz za darmo ebooka o procedurach w neonatologii
Standard Świadczenia Usług Medycznych "Neonatologia"
Po prawej stronie wpisz swój adres e-mail i kliknij DOSTĘP ZA DARMO. Otrzymasz wtedy darmowego ebooka o obowiązujących aktualnie standardach świadczenia usług medycznych z zakresu neonatologii. Życzymy miłej lektury.

, , , , ,

KONTAKT

Kontakt możliwy jest przez Twittera lub FeedBurnera. Poniżej proszę wybrać ikonę :

Comments are closed.